در حالی که جهان با چالشهای تغییرات اقلیمی دست و پنجه نرم میکند، ایران گامهای محکمی در جهت توسعه انرژیهای تجدیدپذیر برداشته است. خبر خوب این هفته از سازمان انرژیهای تجدیدپذیر و بهرهوری انرژی برق (ساتبا) میرسد: تولید برق از نیروگاههای خورشیدی در چهار ماه نخست سال ۱۴۰۴ (از ۲۰ مارس ۲۰۲۵) ۷۱ درصد افزایش یافته و به ۶۱۰ میلیون کیلوواتساعت رسیده است! این جهش، از ۳۵۷ میلیون کیلوواتساعت پارسال، نشاندهنده شتابگیری جدی در بخش انرژی پاک است.
علاوه بر این، ظرفیت نصبشده انرژیهای تجدیدپذیر در کشور به ۱,۸۶۸ مگاوات رسیده که نسبت به سال گذشته (۱,۲۳۲ مگاوات) ۶۳۶ مگاوات رشد داشته. این یعنی سهم renewables حالا ۱.۹ درصد از کل تولید برق ایران را تشکیل میدهد و پیشبینی میشود تا پایان سال به بیش از ۵ درصد برسد. تولید برق بادی هم ۵ درصد افزایش داشته و به ۴۳۲ میلیون کیلوواتساعت رسیده است.
این پیشرفتها نه تنها به کاهش وابستگی به سوختهای فسیلی کمک میکند، بلکه برای محیط زیست ایران – که با چالشهایی مثل خشکسالی روبرو است – نجاتبخش است. تصور کنید: پنلهای خورشیدی در کویرهای وسیع ایران، که تابش خورشیدی بالایی دارند، برق پاک تولید کنند و همزمان به ذخیره آب کمک کنند (چون نیروگاههای حرارتی آب زیادی مصرف میکنند). فاز اول برنامه ۷,۰۰۰ مگاواتی توسعه renewables (عمدتاً خورشیدی) نهایی شده و توافقنامههایی با سرمایهگذاران داخلی و خارجی برای ساخت مزارع خورشیدی بزرگمقیاس در مناطق بیابانی امضا شده. حتی تعرفههای تشویقی جدید برای جذب بخش خصوصی راهاندازی شده است.
این “انقلاب بزرگ” در انرژی پاک، ایران را به یک “کارگاه عظیم ساختمانی” برای پروژههای سبز تبدیل کرده. با این روند، میتوانیم امیدوار باشیم که تا سال ۲۰۲۸، ظرفیت renewables به ۳۰,۰۰۰ مگاوات برسد – یعنی ۱۵ برابر فعلی! این خبر، در میان چالشهای انرژی و محیط زیستی، مثل نسیمی خنک در کویر است.